در مورد نقشه ذهنی و کاربردهای آن قبلا در مطالب مختلف نوشته‌ام و ابزارهایی را هم برای کشیدن نقشه ذهنی معرفی کرده‌ام. نقشه‌های ذهنی می‌توانند به شما کمک کنند تا یک فکر و ایده را گسترش دهید، می‌توانید مثلا مطالب یک سخنرانی و ارائه را آماده کنید، فعالیت‌های مربوط به یک کار را تعریف کنید، نکات مهم کتاب‌ها را ثبت کنید و …

 ابزارهای مختلف و متفاوتی برای کشیدن نقشه ذهنی وجود دارند که در این مطلب 7 ابزار و سایت را معرفی می‌کنم.

1- Freemind

اولین نرم‌افزار نقشه‌ذهنی که با آن آشنا شدم Freemind بود. این ابزار متن‌باز و رایگان است و استاندارد فایل‌های با پسوند mm را معرفی کرده که در حال حاضر بیشتر نرم‌افزارهای نقشه ذهنی این فرمت فایل را پشتیبانی می‌کنند. ظاهر این نرم افزار بسیار ساده است و می‌توانید به‌راحتی از آن استفاده کنید. شما می‌توانید این نرم‌افزار را از اینجا دانلود کنید.

2- Xmind

در حال حاضر این نرم‌افزار ابزار نقشه ذهنی من است. مهم‌ترین دلیل استفاده از این نرم‌افزار سادگی، هماهنگی با زبان فارسی و البته امکان انتقال نقشه‌های ذهنی بین لپ‌تاپ و آیفون از طریق این نرم‌افزار است. سعی می‌کنم چگونگی انتقال نقشه‌ها بین کامپیوتر و موبایل را در مطلبی جداگانه توضیح بدهم. Xmind دو نسخه رایگان و پولی دارد که نسخه پولی آن امکانات مثل Brainstorming را هم پشتیبانی می‌کند. در صورتی که از خدمات پولی Xmind استفاده کنید می‌توانید از امکانات به اشتراک گذاری در سایت هم بهره‌مند شوید. با این وجود نسخه رایگان آن کاملا جوابگوی نیازها است. می‌توانید Xmind را از اینجا دانلود کنید.

3- Freeplane

این ابزار نسخه کامل شده Freemind است. Freeplane امکانات بسیار بیشتری نسبت به دو ابزار دیگر در اختیار می‌گذارد. حتی امکانات Script نویسی و فرمول نویسی را فراهم می‌کند و شما می‌توانید شاخه‌های هر بخش از نقشه‌ذهنی خود را به امکانات بیشتری مجهز کنید. شما می‌توانید با استفاده از Freeplane نقشه‌های ذهنی تهیه شده را به ‌شکل صفحه وب نیز ذخیره کنید و آن را در فضای اینترنت منتشر نمایید. این نرم‌افزار را می‌توانید از اینجا دانلود کنید.

4- Bookvar

این نرم‌افزار صرفا مختص محیط ویندوز است و محیط آن بسیار شبیه به محیط‌های مجموعه Microsoft Office است. در این نرم‌افزار سعی شده تا کاربرد اشکال در ایجاد نقشه‌ذهنی پررنگ باشد. با این نرم‌افزار می‌توانید با همکاران و دوستان خود در کشیدن نقشه‌های ذهنی مشارکت کنید. فقط کافی‌ است هر دو طرف این نرم‌افزار را داشته باشید و به هم متصل شوید. به هر شخص یک رنگ اختصاص داده می‌شود و شما می‌توانید به سرعت همفکری را آغاز کنید. این نرم‌افزار را می‌توانید از اینجا دانلود کنید.

5- سایت Mindmeister

قبلا این سایت را اینجا معرفی کرده‌بودم. در حال حاضر یکی از معروف‌ترین سایت‌های نقشه‌ذهنی است که در حالت رایگان می‌توانید تا 6 نقشه تهیه کنید و همچنین می‌توانید با دوستان خود همزمان روی نقشه‌های ذهنی کار کنید. این سایت به شما اجازه می‌دهد تا نقشه‌های ذهنی را در فرمت‌های مختلف ذخیره کنید. این سایت نرم‌افزار iPhone هم دارد و شما می‌توانید از روی iPhone نقشه‌های ذهنی بکشید.

6- سایت Mind42.com

این سایت هم به مانند Mindmeister به شما امکان کشیدن نقشه‌های ذهنی در وب را می‌دهد. شما در این سایت می‌توانید نقشه‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید. برای شروع کافی‌است تا یک اکانت رایگان بسازید.

7- سایت Mapul یا Map Myself

ویژگی این سایت این است که به شما امکان کشیدن نقشه‌های ذهنی ارگانیک را می‌دهد. یعنی شکل نقشه‌ها بیشتر شبیه نقشه‌هایی است که به‌شکل دستی کشیده می‌شود و به مدل‌های کلاسیک نزدیک‌تر است. در این سایت می‌توانید تا دو نقشه ذهنی رایگان ایجاد کنید.

جمع‌بندی

برای کشیدن نقشه‌های ذهنی ابزارها زیادی وجود دارند. بیشتر این ابزارها از یک استاندارد پیروی می‌کنند. مثلا استفاده در بیشتر ابزارها دکمه Insert شاخه‌ها و زیرشاخه‌ها را اضافه می‌کند و دکمه Delete حذف. از آنجا که در وضعیت Brainstorm سرعت عمل نقش مهمی دارد استفاده از کی‌بورد به شما کمک می‌کند تا زمان برای ایجاد شاخه‌ها از دست ندهید.

در هر صورت برای انتخاب بهترین ابزار بد نیست که هرکدام از این‌ها را آزمایش کنید تا راحت‌ترین ابزار را بتوانید انتخاب کنید.

——————————————————————————————————————————————————

این مطلب در وبلاگ thecoach.ir منتشر شده است. شما می‌توانید مشترک خورا ک این بلاگ شوید.

شما توانایی‌های ویژه‌ای دارید که استفاده از آنها می‌تواند به موفقیت شما در کار و زندگی کمک کند.

 کارگاه شناخت توانایی‌‌ها ۲۲ دی ۱۳۹۰٫

من را در توییتر و گوگل+ دنبال کنید.

Showing 18 comments
  • امید
    پاسخ

    من تجربه ای خوبی با استفاده از نرم افزارها مثل اوتلوک یا وان‌نوت برای برنامه ریزی و مکتوب کردن ذهنیاتم و یا کارهای دیگر، نداشتم. هنوز سررسیدم را ترجیح میدهم!

  • امیر مهرانی
    پاسخ

    @امید البته کاربرد Mindmap با دفترچه یادداشت بسیار متفاوت هست.

  • ساناز صدوقی
    پاسخ

    خیلی به موقع بود چون همین اخیراً‌به سختی تلاش کردم با Visio یه Mindmap رو ترسیم کنم. غیر کاغذی کردنش، کار خیلی سختی به نظرم رسید! مرسی 🙂

  • محسن
    پاسخ

    سلام
    ببخشید اگه امکانش هست این پست و از کمی عقب تر شروع کنید . یعنی از خود نقشه ی ذهنی شروع کنید تا اصلا من بفهمم همچین برنامه هایی چه نوع استفاده هایی می تونه داشته باشه
    باتشکر

  • امیر مهرانی
    پاسخ

    @محسن در همین بلاگ نقشه ذهنی را جستجو کنید. قبلا در مورد کاربردهای آن نوشته‌ام.

  • محمد
    پاسخ

    اتفاقاً من همین چند هفته پیش دنبال یک برنامه‌ی نقشه‌ی ذهنی متن‌باز می‌گشتم که بتوان از ساختارهای غیردرختی هم در آن استفاده کرد. یعنی نقشه‌ی ذهنی صرفاً سلسله‌مراتبی نباشد. موقع استفاده از فری‌مایند (Freemind) احساس می‌کردم این ساختار درختی خیلی دستم را می‌بندد، چون خیلی از چیزها واقعاً ساختار درختی ندارند و آدم دوست دارد بتواند همه چیز را به همه چیز به راحتی وصل کند. هدفم بیشتر استفاده در پژوهش (به خصوص مرور ادبیات) بود.

    نتیجه‌ی جستجویم این شد که ایکس‌مایند (XMind)، وی‌یو‌ئی (VUE) و کامپندیوم (Compendium) ظاهراً این امکان رو دارند. از بین این‌ها خب ایکس‌مایند که خیلی معروفه، ولی از وی‌یوئی خیلی خوشم اومد چون به نظر میاد که انعطاف خیلی زیادی داره. کامپندیوم یه مقدار ظاهرش ساده به نظر میاد طوری که انگار طراح واسط کاربریش آدم گرافیک‌کار نبوده ولی بعضی از امکاناتش کم‌نظیر هستند و مثال‌های زیادی هم توی سایتش هست.

    یک روش جالب دیگر هم برای نظم دادن به افکار و ایده‌ها و یادداشت‌برداری، استفاده از یک ویکی شخصی هست که اخیراً زیاد شده و بعضی‌هاشون خیلی جالبند، مثلاً یکیشون فقط یک صفحه‌ی اچ‌تی‌ام‌ال هست که توش می‌تونید یک ویکی با چندین صفحه با لینک و غیره درست کنید و نیاز به وب‌سرور یا نصب و هیچ کار دیگه‌ای هم نداره و می‌شه روی حافظه‌ی فلش همه جا برد! و خیلی هم سریعه چون صرفاً با جاوااسکریپت کار می‌کنه.

  • امیر مهرانی
    پاسخ

    @محمد ممنون بخاطر معرفی‌ها و ایده ویکی شخصی.

  • بامداد
    پاسخ

    من خیلی با کتابهای تونی بوزان حال می کنم

  • فرهادی
    پاسخ

    سلام
    بسیار مطلب خوبی بود
    من چندروزه که به دنبال این هستم تا درباره ی نقشه‌ی ذهنی بیشتر مطالعه کنم. تمام مطالب قبلی شما رو هم یک بار دیگر به صورت منسجم همراه با این مطلب خوندم. از مطالب آینده‌ی شما هم درباره‌ي‌ نقشه‌ی ذهنی و ابزارها به شدت استقبال می‌کنم.

  • حامده
    پاسخ

    ممنون از این نوشته
    فقط یک سوال، بعد از رسم نقشه ذهنی، چه کار باید کرد؟ مثلا برای تبدیل نقشه ذهنی یک پروژه به یک برنامه ریزی اولیه منسجم چه ابزار و روش هایی باید استفاده کرد؟
    راستش در سایت کمی گشتم و خیلی متوجه نشدم.
    سپاس از شما آقای مهرانی

  • امیر مهرانی
    پاسخ

    @حامده این کاملا بستگی به نوع کاربرد نقشه ذهنی داره. اما چیزی که شما دنبالش نباید بگردید وجود سیستم و مکانیزم خاصی است. مایندمپ به شما کمک می‌کنه که ذهنتون رو مرتب کنید و ایده‌ها رو جلوی چشم بیاورید. بعد از جمع‌بندی شما تصویری از موضوعی که در ذهن داشته‌اید بدست می‌آورید. حالا بسته به اینکه چه کاری می‌خواهید انجام بدهید، فرض کنیم یک پروژه، می توانید فعالیت‌ها را مشخص کنید و قدم‌های بعدی را تعریف کنید. گاهی هم خود مایند‌مپ ابزاری است که همه چیز را در بر می‌گیره و نیازی به مکانیزم یا کار خاص دیگه‌ای نیست. همونطور که گفتم این کاملا بستگی به نوع کاربرد مایندمپ برای شما داره.

  • Eddie
    پاسخ

    این سایت Mindmeister برای ایرانی ها اصلا مناسب نیست و من یه نقشه بزرگ تو این سایت ایجاد کردم و میخواستم یکی دیگه درست کنم که اولی رو حذف کرد و کلا سایت بدرد نخوری و فقط با تبلیغات تونسته به این شهرت برسه

  • علی
    پاسخ

    سلام علیکم
    ممنون که تجربیات خود را در اختیار دیگران قرار می دهید
    من با mide manager مدتی کار کردم اشکالی که داره با زبان فارسی مشکل داره برای استفاده از زبان فارسی باید اول spac را بزنی بعد تایپ کنی والا خراب میشه و البته اگر متن کمی طولانی بشه باز به هم می ریزه به همین خاطر دنبال نرم افزاری هستم که با فارسی مشکلی نداشته باشن لطفا اگه چیز به درد به خوری سراغ دارین نام آن را به ایمیل من بفرستین باتشکر

  • بینش
    پاسخ

    سلام. خیلی ممنون از مطلب خوبتون. به نظر من مهم ترین ویژگی این پستتون این بود که همه نرم افزارهای رایگان رو معرفی کردین. چون واقعا نرم افزارهای کرک شده برای من عذاب وجدان میاره. باز هم سپاس.

  • افشین
    پاسخ

    کدوم نرم افزار ترسیم نقشه ذهنی بصورت گروهی هست؟

    • امیر مهرانی
      پاسخ

      از Mindmeister.com می‌تونید استفاده کنید.

  • علی
    پاسخ

    من یه مدت دنبال یه ابزار مناسب واسه نقشه ذهنی بودم ولی آخرش به این نتیجه رسیدم که نباید به ابزاری وابسته بود و هر چی ابزارم ساده تر باشه بهتره. یه نقشه ذهنی صرفا یک درخته، برای همین الان نوت پد رو باز میکنم و به کمک یک سری “+” و “تب” نقشه ذهنی خودم رو مینویسم. هم ساده ترین کار ممکنه ، هم توی هر مدیومی چه الکترونیک و چه کاغذی قواعد یکسانی داره و باعث سردرگمی نمیشه.

  • مهدی
    پاسخ

    سلام
    با نرم افزار xmind کار کردم, اما اگر بک اسپیس را بزنیم زبان را به انگلیسی تغییر می دهد. چه کار باید انجام داد؟ ضمنا نمیشه فونت خاصی به صورت پیشفرض انتخاب بشه؟؟؟

Leave a Comment