تهدیدی به نام HyperFocus (فرا تمرکز)

تهدیدی به نام HyperFocus (فرا تمرکز)

داشتم درباره دلایل بهم خودرن تمرکز جستجو می کردم که به مفهوم HyperFocus برخورد کردم که نقطه مقابل از دست دادن تمرکز است. مواردی که در این مطلب می نویسم نتیجه جستجوها از سایتها مختلف مثل Wikipedia و About.com است.

شاید شما هم اطراف خود با افراد یا حتی کودکانی برخورد کرده باشید که چنان توجهشان به بازی کامپیوتری جلب می شود که ساعتها بدون وقفه به آن ادامه می دهند بدون آنکه از شرایط اطراف خود باخبر شوند. معطوف شدن به یک کار بطوری که تمام حواس به آن جمع شود بعنوان یک اختلال رفتاری به نام Hyperfocus شناخته می شود که ممکن است آسیبهایی را به شخص وارد نماید. اما با شناخت این نوع رفتار می توان از آن بهره مثبت نیز برد.

به زبان کاملا ساده Hyperfocus اختلال رفتاری است که شخص چنان غرق کاری که به آن پرداخته، می شود که از درک وقایع اطرافش باز می ماند. در واقع این نوع رفتار یا به عبارتی بیماری مسئله توجه بالا به کار یا همان تمرکز بالا نیست بلکه مشکل عدم واکنش به محرکهای اطراف است که بعنوان یک مسئله رفتاری شناخته می شود. این اختلال رفتاری با نام Attention Deficit Disorder (ADD) یا همان کمبود توجه نیز شناخته می شود. این دسته از افراد مشکلات جدی در سازماندهی، برنامه ریزی و به اتمام رساندن کارها دارند. البته باید توجه داشت که این اتفاق ممکن است در مقاطعی برای هرکسی رخ دهد اما تکرار آن بعنوان اختلال رفتاری شناخته می شود. افرادی که به شدت تمایل به سرگرم شدن با یک کار را دارند و دچار Hyprfocus می شوند عمدتا از دیگر فعالیتها باز می مانند و مشکلات جدی در روابط اجتماعی پیدا می کنند. در محیط کار چنین افرادی انعطاف پذیری خود را از دست می دهند و نمی توانند وظایفی که به آنها محول شده را بخوبی انجام دهند. چنین افرادی بیشتر در دنیای خود فرو می روند و کارهایی را انجام می دهند که از نظرشان جذابیت بیشتری دارد که البته الزاما کارهایی با جذابیت بالا، کارهایی نیست که برای زندگی شخص مهم باشد. ذهن این اشخاص بیشتر به کارهایی گرایش دارد که نتیجه آنی در آن حاصل می شود و یا بیشتر کارهایی را انجام می دهند که برای آن پاداش تعیین شده باشد. این نوع اختلال رفتاری هم در کودکان و هم در افراد بالغ دیده می شود. در کودکان ممکن است هنگام انجام بازیهای کامپیوتری و هنگام تماشای تلویزیون این رفتار بروز کند و در بزرگسالان هنگام کار با اینترنت و موقع خرید کردن ممکن است خودنمایی کند.

اما اگر دچار Hyperfocus می شویم و یا افرادی از خانواده یا همکاران دچار این مشکل می شوند چکار باید انجام داد؟

  • با مداخله در کار افرادی که دچار Hyperfocus می شوند می توان توجه آنها را از آن کار منحرف نمود. متخصصان عقیده دارند که تعیین زمان محدود برای انجام یک کار مهمترین روشی است که در برخود با افراد Hyperfocus باید مورد استفاده قرار گیرد.
  • افراد Hyperfocus معمولا تمایل زیادی به بازگشت به کاری که انجام می داده اند دارند. باید سعی کرد تا این افراد را بیشتر در کارهای اجتماعی و گروهی شرکت داد تا زمان کمتری برای برگشت به شرایط Hyperfocus در اختیار داشته باشند.
  • استفاده از نشانه ها و یا عوامل هشدار دهنده مثل زنگ ساعت می تواند مناسب باشد. در صورتیکه دچار Hyperfocus می شوید یک نشانه یا یک زنگ کنار خود داشته باشید تا سرزمان مشخص به شما هشدار دهد تا دست از کارتان بردارید.
  • Hyperfocus می تواند یک نقطه مناسب برای شناخت علاقه مندیها باشد. در واقع افرادی که دچار Hyperfocus می شوند باید سعی کنند کارشان مطابق با علاقه مندیشان باشد. چنین افرادی در این شرایط می توانند بازده فوق العاده ای داشته باشند.

مسئله ای که می خواستم به آن برسم یک نتیجه گیری شخصی است. به نظرم Hyperfocus بعنوان یک تهدید ممکن است گریبانگیر افرادی شود که در حوزه آی تی فعالیت می کنند بخصوص نرم افزاری ها. از آنجا که کار برنامه نویسی یا تحلیل سیستم احتیاج به تمرکز بالا دارد این تهدید برای افراد فعال در این زمینه می تواند بیشتر باشد. خیلی وقتها برای حل کردن یک مسئله ساعتها پشت کامپیوتر می نشینیم و از اطراف خود غافل می شویم. البته باید در نظر داشت که این اختلال در شرایط جدی بدلیل کمبود  دوپامین که یک انتقال دهنده عصبی در مغز است رخ می دهد. دوپامین وظیفه موزون کردن حرکات و احساسات را بر عهده دارد. اما فکر می کنم هر عملی که توسط شخص تکرار می شود پتانسیل تبدیل شدن به عادت را دارد و باید راجع به Hyperfocus نیز مراقب تکرار شدن آن بود.

(Visited 1 times, 1 visits today)
Showing 13 comments
  • Arash
    پاسخ دادن

    سلام
    اقا دستت درد نکه .واقعا مطللب مفیدی بود.من خودم همین طورم یعنی وقتی دارم کد مینویسم دیگه مکان وزمان برام معنی نداره . اصلا تو یه عالم دیگم.در حالت عادی هم اصلا حواسم به هیچی نیست یعنی رو کارهای عادیم اصلا تمرکز ندارم.
    راستی این کمبود دوپامین رو چه جوری میشه حلش کرد.

    تشکر

  • Benygh
    پاسخ دادن

    من هم یکی از این Hyperfocus ای ها هستم …

  • ramin
    پاسخ دادن

    میبینم که یه عمری Hyper Focus بودیم و خبر نداشتیم!

  • Amir Mehrani
    پاسخ دادن

    راستش من پزشک نیستم طبیعتا راه حلی هم نمی تونم بدم اما این موضوع رو با همون راه حلهایی که گفتم می تونید کنترل کنید. حتما محدودیت زمانی بذارید برای کارایی که انجام میدید.

  • Amir Mehrani
    پاسخ دادن

    تو کامپیوتریا زیاد دیده می شه ولی گفتم تکرارش مهمه اگه باعث می شه که از بقیه کارهای روزانه بمونی اونوقت معنیش اینه که هایپر می شی

  • mojgan behravan
    پاسخ دادن

    جالب بود. نگران خودم شدم…تا حالا فکر می کردم تمرکزم زیاد بالاست این احتمال رو نمی دادم که ممکنه تبدیل به اختلال بشه!

  • saber13812002
    پاسخ دادن

    سلام انگار حکایت من بود
    طفلک همسرم
    فکر می کنم که نماز به صورتی که در کتب اخلاقی اومده و نه اون نمازی که ما می خونیم راه مداوای این اختلال باشه

  • TaaTaa
    پاسخ دادن

    مرسی از مطلبی که گذاشتین، با خوندن اش متوجه شدم که من هایپرفکوس هستم، مدت ها بود از متوجه ی این رفتارم شده بودم، اما فکر نمی کردم که تو پزشکی روش مطالعه ی اینجوری شده باشه. باز ممنون از مطلب اتون

  • علی راد
    پاسخ دادن

    سلام
    مفید بود.
    نتیجه گیری شخصی شما اتفاقا در ذهن من هم بود.
    البته من که تقریبا ۱ ماه از سال(پیوسته نه گسسته) سعی می کنم در یکی از کار های مهمم از فراتمرکز استفاده کنم هر چه باشد یک درجه از تمرکز بالاتر هست!!! باید تجربه کرد لذت بخش هست

  • سید پرهام
    پاسخ دادن

    من هم همین تجربه ها رو داشتم و یکی از دوستان همین طوره
    جالب همه نظران هم حول همین موضوع وهم فرا تمرکزی هستن
    پیشنهاد میدهم یک گروه فرا تمرکزی برای به اشتراک گذاشتن تجربیات و راه کنترل تشکیل دهیم نظرتون چیه
    شاید بشه گفت همه گیگ های فرا تمرکز هستن

    ولی راه حل دوستمان در مرود نماز خیلی خوب بود با توجه به مطالب کتاب های مثل اداب صلاه میرزا جواد ملکی تبریزی و اداب صلاه امام ره ومعراج سعاده ملا احمد نراقی و غیره

  • SaeidMazloomi
    پاسخ دادن

    هایپرفکوس یک مرحله بالاتر از غرق شدن یا به اصطلاح روانشناسی flow شدن هست.
    نمونه ی این افراد رو ما زیاد میبینیم . برای مثال در مدارس خیلی از دانش آموزان زرنگی که ما آن ها را گهگاه به دست و پا چلفتی بودن یا توی باغ نبودن متهم میکنیم بعضا نمونه ی این بیماری هستند

pingbacks / trackbacks
  • […] تهدیدی به نام HyperFocus (فرا تمرکز) نقشه ذهنی اهداف خود را ترسیم کنید! نقشه ذهنی و کاربردهای آن مدیریت میمون (Monkey Management) پی نوشت: درباره تمرکز جستجو کردم تا شاید در سایتها و بلاگهای ایرانی مطالب مفیدی پیدا کنم اما همه اش مربوط به تمرکز حواس برای دانش آموزان و کنکوری ها بود. انگار بعد از این کنکور کزایی دیگه به تمرکز احتیاجی نیست. اما بد نیست دو مطلب زیر را هم مطالعه کنید: ۱۰ نکته برای افزایش تمرکز ۵ راه برای افزایش تمرکز […]

  • […] اید لینکشان را اینجا آورده ام. بد نیست مروری کنید: تهدیدی به نام HyperFocus (فرا تمرکز) نقشه ذهنی اهداف خود را ترسیم کنید! نقشه ذهنی و […]

Leave a Comment